حسن مرسلوند
58
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )
فرّخ ، سيد مهدى [ متين السلطنه ، معتصم السلطنه ] سيد مهدى فرّخ فرزند مير سيد محمد خان در سال 1265 خورشيدى در خانوادهء سادات تهرانى متولد شد . سيزدهساله بود كه لقب متين السلطنه و فرمان مستوفىگرى از مظفر الدّين شاه قاجار گرفت . پس از پايان تحصيلات خود در مدرسهء علوم سياسى ، وارد وزارت خارجه شد . در انقلاب مشروطيّت به مجاهدين پيوست و در جنگ مجلس شركت داشت . پس از كودتاى محمد على شاه ، مأمور سياسى روسيّه شد و سه روز مانده به فتح تهران توسط مجاهدين ، به تهران بازگشت و باز به مجاهدين پيوست . در سال 1331 قمرى به عنوان كارگزار ولايات خمسه به تربت حيدريه رفت . پس از مشروطه ، به حزب دموكرات پيوست و در شعبهء دوم آن حزب مشغول فعاليت شد . سيد مهدى فرّخ در دور سوم مجلس شوراى ملى با 3697 رأى از 3724 رأى مردم تربت حيدريه به وكالت برگزيده شد . در مجلس عضو هيئترئيسه و عضو كميسيون خارجه بود . در جنگ جهانى اول ، به دنبال ورود قواى متجاوز به خاك ميهن ، او نيز همراه ساير دموكراتها تهران را به سمت غرب كشور ترك كرد ؛ ولى به دعوت مستوفى الممالك رئيس الوزراء براى مذاكره از قم به تهران بازگشت . در كابينهء سپهسالار تنكابنى كه بعد از كابينهء فرمانفرما تشكيل شد ، به كارگزارى و سرحددارى سيستان منصوب و در واقع تبعيد شد . ( سال 1334 ق ) . زمانى كه جنبش جنگل جريان داشت ، كارگزار گيلان شد . در كتاب خاطراتش مدعى است كه در اين هنگام از حملهء ارتش سرخ به جنگلىها جلوگيرى كرده است . پس از مدتى كفيل حكومت گيلان شد . در اين مأموريت ، به ملاقات ميرزا كوچك خان جنگلى رفت ، در اين ملاقات ميرزا پيشنهاد كرد كه او به اتّحاد اسلامى بپيوندد . هرچند كه فرّخ مىگويد ميرزا كوچك خان مردى وطنپرست ، آزاديخواه ، بىطمع و دلير بود ، ولى عاقبت